SEN O ŻYCIU Jakub Julian Ziółkowski

Rzeźba Sen o życiu Jakuba Juliana Ziółkowskiego – fragment z twarzą

Rzeźba Sen o życiu została zaprojektowana jako pionowa struktura trzech powiązanych poziomów, odnoszących się do fundamentalnych warstw doświadczenia i istnienia.

U podstawy leży biały beton — niemy sześcian — pokryty znakami, które nie opisują świata, lecz go przywołują. To poziom pamięci zbiorowej, warstwa pierwotna, gdzie rysunek pełni funkcję zaklęcia, a materia przechowuje ślad dawnych porządków (rysunki pierwowzorów wszechświata). To, co wspiera całość, nie jest fundamentem architektonicznym, lecz zapisem — czymś, co trwa, zanim pojawi się forma.

Środkowa część pracy otwiera wnętrze ziemi: ukryte korytarze, drogi drobnych istnień, cyrkulację, której nie widać z powierzchni. To przestrzeń niewidzialnej pracy i ciągłego ruchu, gdzie życie nie objawia się w postaci, lecz w przepływie. Ziemia nie jest tu tłem ani martwą masą, lecz organizmem — miejscem, w którym to, co zapomniane i nienazwane, nieustannie podtrzymuje porządek świata. W wydrążonych w czarnym kamieniu korytarzach wiją się symbole mrówek, polichromowane farbami krzemianowymi w ograniczonej, monochromatycznej gamie silnych kontrastów: czerni, delikatnej szarości i bieli. Z tego ciemnego centrum wyrasta forma z brązu, jak drzewo współpowstawania istnień. Jego gałęzie układają się w genealogiczną mapę wszystkich bytów: ludzkich i nieludzkich, cielesnych i symbolicznych. Ucho, dłoń, znak, ptak i ciało nie tworzą hierarchii, lecz kruchą sieć pokrewieństw. Każda gałąź jest jednocześnie przodkiem i potomkiem, a całość nie dąży ku transcendencji, lecz ku świadomości splątania. Drzewo przypomina, że wszystko, co istnieje, wyrasta z tej samej ziemi i do niej nieustannie powraca; nieważne, jakim fragmentem kosmosu się jest — zawsze pozostaje się w relacji.

Rzeźba jawi się w końcu jak lekki rysunek w powietrzu — jakby uchwycony został tylko jeden z wymiarów rzeczywistości. Jej forma trwa w stanie zawieszenia, podobnym do snu: niepewna, czy jest zapisem świata, czy jedynie jego odbiciem. Jak w dawnym paradoksie, nie wiadomo już, czy to byt śni o istnieniu, czy istnienie śni samo siebie. To, co widzialne, pozostaje tu tymczasowe — a relacja, która je podtrzymuje, okazuje się jedyną trwałą formą.

Logotypy MKiDN i programu Rzeźba w przestrzeni publicznej 2026 Centrum Rzeźby Polskiej

Dofinansowano ze środków programu własnego Centrum Rzeźby Polskiej w Orońsku pn. Rzeźba w przestrzeni publicznej – 2026 pochodzących z budżetu Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego.

Program, realizowany od kilku lat, jest pierwszym w Polsce dotacyjnym mechanizmem inwestującym w obecność rzeźby w przestrzeni wspólnej. Jego celem jest podniesienie jakości przestrzeni publicznej poprzez dzieła najwybitniejszych twórców oraz zmiana myślenia o wspólnej przestrzeni – poprzez edukację, konsultacje i tworzenie dobrych praktyk wyboru rzeźb.

Jakub Julian Ziółkowski (1980) urodził się w Zamościu. W 2005 roku obronił dyplom w Pracowni Malarstwa pod kierunkiem prof. Leszka Misiaka na Akademii Sztuk Pięknych w Krakowie. Zajmuje się malarstwem, rzeźbą i muzyką. Tworzy obrazy, obiekty i monotypie. Wychodząc od praktyki artystycznej będącej formą medytacji i wglądu, Jakub Julian Ziółkowski tworzy osobistą mitologię, własne królestwo zjawisk i form wizualnych. W swojej twórczości łączy proste, uniwersalne symbole opisujące podstawowe procesy natury z tradycjami i językiem współczesnej sztuki. Fascynują go znaki mocy, relacje między sferą duchową i materialną, somatyczność ciała oraz doświadczanie tego, co najbardziej podstawowe: trwanie i przemiana.

Jego prace prezentowane były na licznych wystawach indywidualnych i zbiorowych w Polsce i za granicą, m.in. w MOCAK-u w Krakowie, Centrum Sztuki Współczesnej Zamek Ujazdowski w Warszawie, Zachęcie – Narodowej Galerii Sztuki oraz w renomowanych instytucjach międzynarodowych, w tym podczas Międzynarodowego Biennale Sztuki w Wenecji. Dzieła artysty znajdują się w prestiżowych kolekcjach muzealnych i prywatnych w kraju i za granicą.

Więcej